Rechten en plichten

De vrijwilligerswet beschermt vrijwilligers en organisaties. Hieronder de rechten en plichten voor organisaties en vrijwilligers.

Informatieplicht van de organisatie

De organisatie moet de vrijwilliger informeren voor hij met zijn activiteiten start. De wet legt vast wat de vrijwilliger minstens moet weten:

  • Het doel van je organisatie: waar is ze mee bezig?
  • Het juridisch statuut van de organisatie.
  • Het verzekeringscontract burgerrechtelijke aansprakelijkheid dat de federatie heeft afgesloten voor de dekking van het vrijwilligerswerk. Eventuele andere risico’s die gedekt zijn.
  • De vergoedingspolitiek die de organisatie hanteert.
  • Dat de activiteiten kunnen inhouden dat de vrijwilliger geheimen van de organisatie kan vernemen en dat hij in dat geval gehouden is tot de geheimhoudingsplicht overeenkomstig het artikel 458 van het Strafwetboek.

Zie bijlage: Informatienota

Verzekeringsplicht van de organisatie

De vrijwilligerswet maakt vrijwilligers immuun. Als een vrijwilliger een fout maakt waarbij iemand anders schade heeft, is de organisatie daar aansprakelijk voor. De organisatie dient die schade te vergoeden of te herstellen én moet zich verplicht verzekeren voor Burgerrechtelijke Aansprakelijkheid (BA-polis). Schade aan zichzelf – lichamelijke ongevallen – valt hier niet onder.

Bestuur vrijwilligers

Er bestaat verwarring over de termen bestuur vrijwilliger en bestuurder. Het is belangrijk om precies te weten wat het verschil is: dit heeft immers gevolgen voor aansprakelijkheid en kostenvergoedingen.

1. Bestuur vrijwilliger

Een bestuur vrijwilliger zet zich vrijwillig in voor de goede gang van zaken in een organisatie waar mensen volgens de wet mogen vrijwilligen. Denk maar aan:

  • vergaderen
  • de financiën van de organisatie bijhouden,
  • activiteiten plannen en opzetten
  • nieuwe leden verwelkomen …

Alle bestuurvrijwilligers vallen onder de vrijwilligerswet. De aansprakelijkheid hangt af van het soort organisatie.

2. Bestuurder van een vzw

Een bestuurder van een vzw zetelt in de Raad van Bestuur van de organisatie. Hij of zij verschijnt met naam in het Belgisch Staatsblad.

Mensen die niet betaald worden voor hun taak als bestuurder, zijn vrijwilligers en vallen onder de vrijwilligerswet. Maar de  aansprakelijkheid als lid van de Raad van Bestuur in een vzw vraagt echter extra aandacht, omwille van de vzw-wetgeving. Bestuurders hebben een bijkomende aansprakelijkheid voor bestuurstaken, zoals het opstellen van de jaarrekening, contracten aangaan voor de vzw, … De organisatie kan een extra verzekering afsluiten voor haar bestuursleden. Lees hier meer over bestuursaansprakelijkheid

Opgelet! Kostenvergoedingen van bestuurders
Bestuurders kunnen volgens de vrijwilligerswet perfect kostenvergoedingen ontvangen. Deze vergoedingen mogen niet als zitpenningen of presentiegelden ingeboekt worden. Dan zijn het geen vrijwilligersvergoedingen meer en moet de vrijwilliger belastingen op de vergoeding betalen.